POWRÓT DO PRZESZŁOŚCI

Powrót do przeszłości
Włosi to naród niezmiernie przywiązany do swojej tradycji i folkloru. Przykładają oni ogromną wagę do tego, by nie zapomnieć o historii, o kulturze, smakach i dawnych obyczajach. W Umbrii, gdzie większość miast jest średniowiecznego założenia, organizowane są przeróżne święta, festyny i zawody oddające ducha tamtych czasów.
Mieszkańcy miasteczek i wsi, jednoczą się w, nieraz bardzo praco- i czasochłonnych, przygotowaniach do takich wydarzeń. Dekorują ulice, szyją stroje, gotują starodawne potrawy, a wszystko to, by choć na parę dni w roku przenieść się do przeszłości. Często odtwarzane są z tej okazji pojedynki, wyścigi konne czy piesze. Nagrodą w takich konkursach, zgodnie ze średniowieczną tradycją, jest pallium, czyli bogato zdobiony, haftowany lub malowany sztandar. Od tego właśnie słowa wzięła się nazwa palio, czyli zawody o zabarwieniu historycznym. Prawie każda większa aglomeracja może pochwalić się własnym świętem średniowiecznym i swoim palio. Trudno jest zobaczyć wszystkie wydarzenia, ale na pewno warto zobaczyć ich jak najwięcej, ponieważ każde z miast miało trochę inną historię i w inny sposób ją świętują.

LE GAITE (BEVAGNA)

Powrót do przeszłości
Co roku w czerwcu, do Bevagnii zjeżdżają się tysiące turystów. To wszystko za sprawą festynu Le Gaite di Bevagna (zwanego również Il Mercato delle Gaite). Po bardzo długich i pieczołowitych przygotowaniach, miasto przeistacza się na tę okazję w średniowieczny skansen. Widzowie mogą poczuć ducha tamtych czasów, podziwiać stroje z epoki i inscenizacje historyczne, a także podglądać ludzi zajmujących się średniowiecznymi rzemiosłami w perfekcyjnie odtworzonych starych sklepikach, warsztatach czy na straganach.
Co czerwiec w Bevagnii w szranki stają cztery dzielnice – gaite (według średniowiecznych podziałów miasta): La Gaita di Santa Maria, San Pietro, San Giovanni i San Giorgio. Rywalizują między sobą podczas strzelania z łuku, konkursu gastronomicznego, konkursu na odtworzenie profesji wykonywanych w tamtych czasach oraz na najlepszy stragan. Wygraną dla dzielnicy jest oczywiście piękny sztandar – palio. Każda z dzielnic przygotowuje swój rejon w inny sposób, dekorując i starając się jak najdokładniej odtworzyć charakter z czasów między 1250 i 1350 r. Artyści i doświadczeni rzemieślnicy pokazują jak kiedyś pracowali tkacze, mincerzy (ludzie zajmujący się wyrobem monet), papiernicy czy kowale. Dla zainteresowanych sztuką wieków średnich organizowane są różne laboratoria oraz wycieczki z przewodnikiem.
Najatrakcyjniejszym momentem całych obchodów Le Gaite di Bevagna jest czas trwania Il Mercato, czyli targu. Wtedy na głównym placu zbierają się widzowie i kibice, by podziwiać zawody, a także skosztować dawnych smakołyków. Podczas tego corocznego festynu ulice tętnią życiem, można poczuć klimat tamtych czasów w każdym zaułku miasta. Gwar, muzyka, stroje, dekoracje i zapach przepysznych dań serwowanych w średniowiecznych tawernach…są emocje, są niezapomniane wrażenia – Le Gaite to wydarzenie, którego nie można pominąć podczas wizyty w Umbrii.

Oficjalna strona wydarzenia.

LA QUINTANA (FOLIGNO)

Powrót do przeszłościW Foligno do średniowiecznego pojedynku zawodnicy stają aż dwa razy w roku. Po raz pierwszy drugiej soboty czerwca podczas „Pojedynku” (Sfida) i po raz drugi w drugą niedzielę września, by przystąpić do „Odwetu” (Rivincita). Określenie La Quintata wywodzi się od nazwy rzymskiego obozu, gdzie szkolili się żołnierze. Wystawiano tam kukłę, która do ręki przymocowaną miała obręcz, a wojownicy, w ramach ćwiczeń, próbowali wcelować włócznią w środek okręgu. Pierwsze udokumentowane zawody La Quintana odbyły się w 1448 roku. Od 1660 przybrały one charakter bardziej symboliczny i młodzi szlachcianie walczyli o honor, a nie przeciw saraceńskiemu wrogowi.
Choć La Quintana rozgrywa się już od wieków i choć było już jej parę odmian to ogólne zasady pozostały bez zmian. Obecnie do potyczki staje dziesięciu rycerzy, którzy są przedstawicielami swoich dzielnic. Na galopującym koniu muszą trafić włócznią w coraz to mniejsze pierścienie: 8cm w pierwszej rundzie, 6cm w drugiej i 5cm w trzeciej. Obręcz zawieszona jest na dłoni drewnianej kukły przedstawiającej boga Marsa. Jedna runda to 754 metrowa trasa po „ósemce”. Wygrywa zawodnik, który przebiegnie trzy rundy jak najszybciej i nie zdobędzie żadnych punktów karnych. Łatwo również zostać wyeliminowanym za błędy. Nagrodą dla wygranej dzielnicy jest palio, malowane przez znanych i cenionych artystów.
Drużyny, czyli dzielnice (rioni) stające w szranki to:
Ammanniti – herb składa się z dwóch skrzyżowanych mieczy w różowym polu
Badia – dzielnica czerpie swoje korzenie ze starego opactwa benedyktyńskiego, które stało w miejscu, gdzie dziś stoi kościół San Salvatore. Obecny herb to rycerze na koniu, a jego kolory to bordo i biel.
Cassero – w tej dzielnicy powiewa żółta flaga z wieżą Merlata
Contrastanga – nazwa pochodzi od bramy Contrastanga. Jej herb przedstawia most na stawie.
Croce Bianca – nazwa oraz herb przedstawiają krzyż z ołtarza stojacego przed kościołem Suffragio.
Giotti – Historia głosi, że w dzielnicy tej było wiele tawern i oberży. Mówiło się, że „do Jotti idzie się po mięso i wino”. Na sztandarze widnieją biało-błękitne fale, a na nich krzyż oraz lilijka.
Mora – Według ustnej tradycji, nazwa dzielnicy pochodzi od drzewa morwy zasadzonego na jej głównym placu. Na zielonym tle herbu widnieje drzewo.
Morlupo – Ich godło przedstawia czarnego wilka na różowym tle.
Pugilli – nazwa pochodzi od dawnych jednostek powierzchni użytków rolnych. Herb to czarny orzeł na białym tle.
Spada – symbolem tej dzielnicy jest miecz.
Zawody odbywają się w Campo de li giochi a Porta Romana w Foligno.
Podczas obchodów La Quintana urządzane są również pochody orszaku średniowiecznego, który składa się z około 600 osób. Można podziwiać nie tylko bogate stroje z XVII wieku, ale także cudownej urody damy dworu, które przechodzą casting, by dostać się do orszaku. Parada odbywa się w nocy przed pojedynkiem rycerskim. Dodatkową atrakcją są tawerny otwierane specjalnie na tę okazję. Można tam skosztować lokalnych potraw i świetnego włoskiego wina.

Oficjalna strona wydarzenia.

OTTOBRE TREVANO (TREVI)

Powrót do przeszłości
Październik Trevański, czyli Ottobre Trevano to miesiąc pełen wrażeń. Trevi organizuje liczne jarmarki, koncerty, wystawy, otwierają się lokalne tawerny, mieszkańcy pojedynkują się w różnych dyscyplinach. Konkurują ze sobą trzy dzielnice (terzieri) na najlepszą tawernę (Disfida dei Sapori), na najwierniejsze odtworzenie scen z życia średniowiecznego (Scene di vita Medievale), na najlepszy zespół bębniarzy (La Sfida dei Suoni), na najlepszego łucznika, a na koniec podczas emocjonującej sztafety (Palio dei Terzieri, zwane również Corsa dei Carri).
Palio dei Terzieri w Trevi to jedno z najważniejszych wydarzeń kulturalnych o średniowiecznym charakterze w środkowych Włoszech. Obchodzone jest od 1980 roku, corocznie, podczas Ottobre Trevano, a konkretnie w pierwszą niedzielę października. Zawody te organizowane są, by upamiętnić ciężkie chwile Trevi z 1214 roku, kiedy to zostało całkowicie zniszczone z polecenia księcia Theopoldo. Wygnani mieszkańcy Trevi zjednoczyli się wtedy w odbudowie miasta. Obecnie współzawodnictwo o palio rozgrywa się pomiędzy dzielnicami: Castello, Matiggia i Piano. Każda z drużym ma za zadanie jak najszybciej przebiec w 800 metrowej sztafecie, pchając blisko półtonowy drewniany wóz. Każda zmiana w sztafecie to trzech „pchających” wóz i jeden „ciągnący” go z przodu. W sumie na jedno terziere przypada dwudziestu biegaczy. Bieg rozpoczyna się przy Porta Nuova i prowadzi przez zabytkowe uliczki Trevi aż do Piazza del Comune. Wokół głównego placu rozstawione zostają z tej okazji trybuny, gdzie zasiadają kibice poszczególnych drużyn. Na środku natomiast stoi mora, czyli drewniane popiersie Saracena, który w ręce trzyma klucz do wieży. Zadaniem ostatnich zawodników sztafety (a konkretnie jednego z ostatnich „pchających”) jest przechwycenie jak najszybciej klucza, przemierzenie placu, wbiegnięcie na wieżę i zadzwonienie w dzwon. Ten ostatni gest to symbol odrodzenia się miasta. Wygrywają ci, którzy przebiegną trasę w najkrótszym tempie i popełnią najmniej błędów.
Wieczór przed zawodami Palio dei Terzieri udekorowanymi uliczkami miasta przechodzi około 500 osobowy pochód historyczny. Mieszkańcy poszczególnych dzielnic konkurują w jak najlepszym odtworzeniu strojów średniowiecznych. W odróżnieniu od La Quintana, stroje podczas Ottobre Trevano są skromniejsze bo pochodzą z wcześniejszego okresu: 1200-1350.
W ciągu całego miesiąca (od czwartku poprzedzającego il Palio, do ostatniej niedzieli października) otwarte są trzy tawerny (Taverne dei Terzieri) w sercu zabytkowego Trevi. Można tam skosztować dań charakterystycznych dla tego regionu. Poniżej przykładowe menu jednej z tawern…tak na pobudzenie kubków smakowych…

Antipasti [Przystawki] Antipasti della Torre [talerz serów i wędlin lokalnych] Bruschetta all’Olio Novello di Trevi [grzaneczka ze świeżo tłoczoną oliwą z Trevi] Bruschetta del pastore [grzaneczka z jagnięciną] Bruschetta al sedano [grzaneczka z czarnym selerem naciowym] Tortino al sedano [torcik z czarnego selera naciowego] Primi piatti [Pierwsze dania] Gnocchi al sagrantino [rodzaj kopytek w sosie z wina Sagrantino] Picchirilli al sedano [makaron w sosie z czarnego selera naciowego] Picchirilli alla pecora [makaron w sosie z mięsa owczego] Polenta contadina [kaszka kukurydziana z sosem mięsnym] Strangozzi fave e barbazza [makaron z bobem i podgardlem] Secondi Piatti [Drugie dania] Arrosticini di pecora [szaszłyki z mięsa owczego] Cinghiale in salmì [dzik duszony w ziołach i winie] Pajata al forno [flaczki jagnięce z pieca] Coratina d’agnello [drobno posiekane wnętrzności jagnięce] Filetto sedano e sagrantino [polędwica wołowa z selerem i winem Sagrantino] Lumache [ślimaki] Sedano ripieno [czarny seler naciowy faszerowany] Stinco di maiale in agrodolce [udziec wieprzowy w sosie słodko-kwaśnym] Dolci [Desery] Rocciata [ciasto faszerowane jabłkami, figami, orzechami i czekoladą] Crostate varie [różne rodzaje placków na kruchym cieście] Tozzetti al sagrantino [kruche ciasteczka z winem Sagrantino] Panna Cotta al sedano o cioccolato [panna cotta z sosem z selera lub czekolady] Castagne arrosto [kasztany z pieca]

Oficjalna strona wydarzenia.

Inne wydarzenia w Trevi i okolicach:

ASYŻ
maj – Calendimaggio
sierpnień – Palio di San Rufino
BEVAGNA
kwiecień – Primavera Medievale
CASCIA
sierpień – Palio delle Frazioni – pojedynki kulinarne między dzielnicami. Stroje oraz potrawy nawiązujące do okresu średniowiecza.
CASTEL RIGONE
sierpień – Festa dei Barbari
CORCIANO
sierpień – Agosto Corcianese
GUALDO TADINO
maj – Festa di San Pellegrino
czerwiec – Festa di San Giovanni – parady w strojach średniowiecznych, wyścig z pochodniami, pojedynek między dzielnicami miasta, pokazy ognia
wrzesień – Giochi de le Porte
GUBBIO
maj – Corsa dei Ceri
maj – Palio della Balestra e Sbandieratori
MONTEFALCO
sierpień – Agosto Montefalchese: Fuga del bove, pojedynki na sztandary oraz bębny
MONTELEONE DI SPOLETO
sierpień – La Giostra del Giglio – pochód w strojach średniowiecznych, wieczory gastronomiczne, pojedynek między dwoma średniowiecznymi domami szlacheckimi
NARNI
maj – Corsa all’anello
NORCIA
marzec – Festa di San Benedetto e Corteo Storico
PERUGIA
styczeń – Luminaria –procesja na cześć św. Costanzo; wszyscy w strojach z minionej epoki.
SPOLETO
maj – Le Vaite – święto średniowiecznych dzielnic (Vaite) Spoleto, parada w strojach z tamtej epoki, średniowieczna dekoracja miasta.
TREVI
luty – Festa dei Folli – karnawał średniowieczny.
VALFABBRICA
sierpień – Palio di Valfabbrica